Czy wiesz, co łączy osoby, które dobrze zarabiają, odnoszą sukcesy w życiu osobistym, osiągają świetne wyniki w sporcie i realizują osobiste cele, takie jak trwała utrata niechcianych kilogramów?

Wszyscy oni mają…. długą perspektywę czasową. Co to oznacza? Że tego typu osoby mają przed oczami to, czego pragną za kilka, kilkanaście, czy nawet kilkadziesiąt lat. Tego typu wizja pozwala im przetrwać wszelkie kryzysy, które są nieodłączną częścią każdego sukcesu.

– to inwestorzy, jak Warren Buffet, jeden z najbogatszych ludzi świata, którzy nie sprzedają akcji co kilka miesięcy, ciesząc się, że zarobili 1000 dolarów. Oni czekają latami, aż przychodzi moment, kiedy ich akcje warte są miliony.

– to małżonkowie, którzy nie pakują walizek kiedy minie efekt zauroczenia, i okazuje się, że ona wcale nie taka słodka, a z niego żaden rycerz na białym koniu. Jednak zamiast na trudnościach, skupiają się na rozwiązaniach. Bo mają wizję tego, że chcą razem doczekać starości.

– to rodzice, którzy potrafią poczekać, aż 3-latek sam włoży kurteczkę, bo wiedzą, że zadaniem rodziców nie jest ułatwianie dzieciom życia ale nauczenie ich samodzielności.

– to ci biegacze, którzy biegają nie po to, by wstawić kolejny trening na Endomondo, ale Ci, którzy wychodzą na trening bez względu na to, czy na zewnątrz jest -10 czy + 30 stopni, czy pada, czy świeci słońce. Bo mają przez oczami dalekosiężny cel, taki jak Korona Maratonów.

Myślał indyk o niedzieli…
Ale jak to? Przecież mówi się: myślał indyk o niedzieli….
Czy nie lepiej skupić się na krótkoterminowym celu? Np. do wiosny schudnę 8 kilo? No bo w końcu, co ja mogę wiedzieć o tym, co będzie za 5 lat?

Okazuje się, że nie…. Wcale nie lepiej

Jak daleko planują… narkomani i alkoholicy?
Planowanie krótkoterminowe, obliczone na szybki efekt jest, jak pokazały badania amerykańskiego psychiatry, Warrena Bickela, standardem wśród osób pozostających w różnego rodzaju nałogach (min. palaczy, alkoholików, narkomanów). Takie osoby mają bardzo krótką pespektywę czasową – średnio potrafią wybiegać myślami na przód…. tylko 9 dni.

Zastanawiające jest to, że u osób mających problem z kontrolą ilości i jakości spożywanego jedzenia, horyzont czasowy w jakim planują one zmianę pozostaje BARDZO zawężony – zazwyczaj jest to kilka tygodni. Oczekują tego, że schudną „na wiosnę”, „do lata”, „do rocznicy ślubu” itp. Perspektywa wprowadzania u nich stopniowych zmian, by cieszyć się TRWAŁYM efektem za kilka miesięcy, pozostaje trudna lub wręcz niemożliwa do wyobrażenia.

Jak piszą R. F. Baumeister (amerykański psycholog, pionier badań nad silną wolą) oraz J. Tierney w książce „Siła woli. Odkryjmy na nowo to, co w człowieku najpotężniejsze”: „krótkoterminowa perspektywa sprawia, że człowiek ma większe tendencje do uzależnienia, a potem uzależnienie jeszcze bardziej zawęża horyzonty, gdyż uzależniony koncentruje się na szybkich korzyściach”.

Komu pomaga skupienie się na celach krótkoterminowych?
Albert Bandura, twórca teorii społecznego uczenia się, przebadał stopień osiągania celów u dzieci, którym kazano wyznaczać krótkoterminowe i długoterminowe cele. Nie jest niespodzianką, że w przypadku dzieci normą jest krótka perspektywa czasowa. Jak pokazują badania, cel długotrwały w przypadku dzieci równa się z … całkowitym brakiem celu. Wie o tym każdy rodzic, który spróbował nakłonić dziecko do mycia zębów informacją o tym, że ma ją mu starczyć na całe życie 🙂

Ale to dlatego, że dzieci posiadają bardzo ograniczoną zdolność do myślenia abstrakcyjnego … po prostu nie potrafią wyobrazić sobie swojego życia za… 10 lat. I właśnie dlatego przez kilkanaście pierwszych lat życia potrzebują pomocy nas, dorosłych, którzy widzimy dużo dalej.

Holenderscy badacze wykazali, że w przypadku licealistów te osoby, którym zależało bardziej na długoterminowych wynikach (znalezienie interesującej pracy, wysokie zarobki, założenie rodziny) osiągały najlepsze wyniki w nauce. Najgorsze wyniki cechowały osoby, którym cele długoterminowe były zupełnie obojętne. A co z osobami, które skupiały się na celach średniodystansowych, jak zrobienie dyplomu czy wakacyjny wyjazd? Jak nietrudno przewidzieć, osiągały… średnie wyniki.

Myśl jak… Piłsudski
W licznych eksperymentach wykazano, że wybieganie myślami dalej w przyszłość jest charakterystyczne dla ludzi o wyższych dochodach, podczas gdy osoby mniej zarabiające koncentrują się na doraźnych korzyściach.

Pomyśl o wielkich wodzach. Żaden nie zbudowałby potężnej armii, gdyby chodziło tylko o wygranie jednej bitwy.

Żadna gwiazda nie odniosła by sukcesu, gdyby zamiast myśleć o byciu aktorką, myślała o odegraniu epizodycznej roli w niskobudżetowym filmie. Jest odwrotnie – ona jest gotowa zagrać w tym filmie, bo marzy o byciu wielką aktorką.

Ewa Chodakowska nie chciała zapewne sprawić, by kilka kobiet schudło. Myślę, że jest dużo bardziej prawdopodobne, że marzyła o tym, by kobiety zmieniły zdanie o aktywności fizycznej i pokochały ją równie mocno jak ona.

Jak to się ma do psychodietetyki?
Jaki z tego wniosek dla nas, kobiet, pragnących cieszyć zdrowiem i szczupłą sylwetką? Otóż zgodnie z tym, co mówią badania, nie powinnyśmy skupiać się właśnie na krótkotrwałym efekcie, lecz na długofalowych skutkach naszych nawyków żywieniowych.

Zamiast myśleć o tym, że na wiosnę włożymy tę obcisłą sukienkę, lepiej skupić się na tym, że np. za rok wszyscy w naszym domu będziemy odżywiać się zdrowo. Nasze dzieci unikną nadwagi i otyłości, pomożemy naszym mężom obniżyć ryzyko chorób serca, a my oprócz tego, że będziemy cieszyć się zdrowiem, będziemy zadowolonymi ze swego ciała babkami.

Despacito, czyli metoda małych kroków
Skoro już wiemy, że sukcesowi bardziej sprzyja planowanie długoterminowe, warto rozstrzygnąć, jak bardzo skrupulatne powinny być nasze plany. Naukowcy pochylili się nad tym tematem. Okazało się, że osoby które planowały swoje zadania z dokładnością co do dnia osiągały GORSZE wyniki, niż te, których plany były bardziej ogólne i odnosiły się do tego, jakiej zmiany dokonają w perspektywie MIESIĄCA.

Co odpowiada za taki wynik?
Jak możemy przeczytać we wspomnianej książce Baumeistera i Tierneya „minusem dziennego planowania jest brak elastyczności. Planujący nie ma szansy wyboru, wiec czuje się zmuszony do wykonywania sztywnej i nużącej sekwencji zadań. Życie rzadko kiedy toczy się zgodnie z planem, toteż codzienne rozkłady bywają demoralizujące, jeśli coś nie potoczy się tak, jak przewidziano. Przy planach miesięcznych można wprowadzać pewne korekty. Jeżeli jednego dnia wyniknie opóźnienie, plany i tak są nienaruszone”.

Podsumowując pamiętajmy o 3 rzeczach:
Po pierwsze – wytyczmy cel, do jakiego dążymy. Tu świetnie sprawdzi się zasada „Think big”. Nie myśl o tej oponce na brzuchu – są ważniejsze sprawy – zdrowie Twoje i Twojej rodziny – to ta myśl doprowadzi Cię do sukcesu. Nawet nie zauważysz, kiedy oponka zniknie.

Po drugie – myślmy o korzyściach długoterminowych (rozmiar M w wieku 40 lat) zamiast krótkoterminowych (wiosną 8 kilo mniej). Cele wyznaczane na krótko mają to do siebie, że zawsze można pomyśleć, ok, jak zacznę od przyszłego tygodnia to nic się wielkiego nie stanie. No i jak pokazują badania – takie myślenie wcale nie prowadzi do sukcesu.

I po trzecie – nie planujmy zbyt szczegółowo. Lepiej spisać listę 12 zmian, które chcemy wprowadzić w życie w ciągu roku i odhaczać ją z miesiąca na miesiąc, niż żywić się wg kartki, gdzie napisano nam ile plasterków szynki położyć na kanapkę.

Zachęcam Cię gorąco do przyjęcia długiej perspektywy czasowej. Ile masz dziś lat? 30? 40? Przed Tobą kilkadziesiąt lat.

Nie bądź jak nałogowcy albo dzieci – obie te grupy nie osiągną swoich celów bez pomocy nas, osób z zewnątrz. Patrz daleko, NAJDALEJ jak możesz…

Kiedy o tym myślę, przypominam sobie słynne słowa Petera Druckera „najlepszym sposobem na przewidywanie przyszłości jest jej tworzenie”.

Serdeczności

P.S. Jeżeli interesuje Cię tematyka psychodietetyki, zapraszam Cie do polubienia strony Babskiej Diety na FB – wówczas poinformuję Cię o każdym nowym wpisie.
Więcej podobnych wpisów znajdziesz w zakładce Blog, natomiast w Inspiracjach możesz podejrzeć pomysły na kilka zdrowych dań 🙂

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o